Duygularımız bizi nasıl yönetir?

 

Merhaba ben klinik psikolog Dr Şeniz Ünal. 

Sokakta yürürken birden saldırıya uğruyoruz, o an ihtiyacımız tehlikenin bertaraf edilmesi. Önce korku sonra öfke hissedip, sonra bağırma davranışı gösteriyoruz. Saldırgan ya kaçıyor yada çevreden  yardımımıza geliyorlar ve tehlike geçince, korku ve öfkenin yerini rahatlık, mutluluk alıyor. 

Peki ya senaryo farklı olsa? karşımızda bize saldıran birisi var, korkuyoruz, öfkeleniyoruz ancak ona bağıramıyoruz veya yardım isteyemiyoruz.  Çünkü şartlar uygun değil (saldırgan belki patronunuz belki de ebeveyniniz). Korku ve öfkenin ihtiyacı giderilemeyince üzüntüye dönüşüyor ve hayatımızın başka alanlarında çıkıyor etkisi çünkü duygu akacak yer arıyor. Üzüntüye dönüştüyse depresyon veya fiziksel, metabolik, kronik hastalıklar gibi tezahür edebiliyor. Eğer öfke kaldıysa başkasından çıkarıyoruz hırsımızı…. İfade edilmeyen, akacak mecra bulamayan duygular taşıyor hatta geri dönüşü olmayan sonuçlara da yol açabiliyor. 

İnsanı anlamak, çözümlemek için binlerce yıldır araştırmalar yapılıyor. Çok farklı teoriler ortaya atılıp deneyler yapılıyor. Pavlov’un köpeğinden bu yana epey yol alındı. Konunun basit bir etki-tepki olmadığı, derinlerde başka bir mekanizmanın olduğu anlaşıldı. Duyguların önemi ve ihtiyaçlarla duyguların ve davranışların bağlantısı, verdiğim örneklerde de gördüğünüz gibi net ortaya kondu.

Ancak maalesef denklem bazen kompleks olabiliyor. Bu durumlarda da duyguların rehberliğinde kendimizi keşif yolculuğuna çıkarsak, duygu blokajından doğan semptomları, rahatsızlıkları gidererek, yeni keşiflerimize, kazançlarımıza kavuşma imkanı bulabiliriz. Bu sistemi çok güzel anlatan bir film de tavsiye edebilirim. Duygu odaklı terapi uzmanlarından danışmanlık alınarak yapılmış, Inside Out-Ters Yüz filmi. Animasyon olan bu film çocuklara olduğu kadar yetişkinlere de hitap ediyor. Terapi koltuğuma oturan herkese ilk iş olarak filmi seyretmelerini salık veriyorum. Film duygularımızın bilincimizi ve davranışlarımızı nasıl yönettiğini çok güzel bir şekilde ortaya koyuyor. Filmde duyguları kabullenmeyi ve neleri bırakarak neleri kazanabileceğimizin de örnekleri var. Duygularınıza keyifli yolculuklar dilerim…

İLGİLİ VİDEOLAR